ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Nedir?
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, kuruluşların çalışanların ve işyerinde bulunan diğer kişilerin sağlığını ve güvenliğini korumasına, iş kazaları ile meslek hastalıklarını önlemesine ve iş sağlığı ve güvenliği performansını sürekli geliştirmesine yardımcı olan uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır.
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayımlanan ISO 45001; işyerindeki tehlikelerin sistematik şekilde belirlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği risklerinin değerlendirilmesi, uygun kontrol önlemlerinin uygulanması ve güvenli çalışma koşullarının oluşturulması için kuruluşlara kapsamlı bir yönetim modeli sunar.
ISO 45001 yalnızca üretim tesisleri veya tehlikeli işyerleri için hazırlanmış bir standart değildir. Sektörü, büyüklüğü, çalışan sayısı ve faaliyet alanı ne olursa olsun çalışanlarına güvenli ve sağlıklı çalışma ortamı sunmak isteyen bütün kuruluşlar tarafından uygulanabilir.
Standart; çalışanların ve çalışan temsilcilerinin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine katılımına, üst yönetimin liderliğine, yasal şartlara uyuma, tehlikelerin ortadan kaldırılmasına ve iş sağlığı ve güvenliği risklerinin azaltılmasına özel önem verir.
ISO 45001 Standardının Amacı Nedir?
ISO 45001 standardının temel amacı, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının meydana gelmesini beklemeden tehlikelerin belirlenmesini ve risklerin kontrol altına alınmasını sağlayan önleyici bir yönetim sistemi oluşturmaktır.
Standardın başlıca amaçları şunlardır:
- İş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek,
- Güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları oluşturmak,
- İşyerindeki tehlikeleri sistematik şekilde belirlemek,
- İş sağlığı ve güvenliği risklerini değerlendirmek ve azaltmak,
- Tehlikeleri mümkün olduğunca kaynağında ortadan kaldırmak,
- İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yasal ve diğer şartlara uyumu desteklemek,
- Çalışanların ve çalışan temsilcilerinin katılımını sağlamak,
- Acil durumlara hazırlık seviyesini geliştirmek,
- İş sağlığı ve güvenliği hedefleri belirlemek,
- İş sağlığı ve güvenliği performansını izlemek ve ölçmek,
- Alt işverenler, ziyaretçiler ve işyerindeki diğer kişilere yönelik riskleri yönetmek,
- Kuruluş genelinde güvenlik kültürü oluşturmak,
- İş sağlığı ve güvenliği performansını sürekli iyileştirmektir.
ISO 45001, meydana gelen kazalara yalnızca düzeltici faaliyet uygulamakla sınırlı değildir. Standart; ramak kala olayların, güvensiz durumların, güvensiz davranışların ve çalışma ortamındaki değişikliklerin de değerlendirilmesini ister.
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Nasıl Çalışır?
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi; kuruluşun çalışma ortamındaki tehlikeleri belirlemesi, riskleri değerlendirmesi, kontrol önlemleri uygulaması ve sonuçları sürekli takip etmesi esasına dayanır.
Sistemin kurulması sırasında öncelikle kuruluşun faaliyetleri, işyerleri, ekipmanları, çalışanları, çalışma yöntemleri ve ilgili tarafları değerlendirilir. Normal faaliyetlerin yanı sıra bakım, temizlik, arıza, acil durum, ziyaretçi faaliyetleri ve rutin olmayan çalışmalar da dikkate alınır.
Kuruluşun faaliyetlerine bağlı olarak değerlendirilebilecek başlıca tehlikeler şunlardır:
- Hareketli makine ve ekipmanlar,
- Elektrik tehlikeleri,
- Yüksekte çalışma,
- Kapalı alan çalışmaları,
- Elle kaldırma ve taşıma faaliyetleri,
- İş ekipmanları ve basınçlı kaplar,
- Kimyasal maddeler,
- Yangın ve patlama riskleri,
- Gürültü ve titreşim,
- Toz, gaz, buhar ve duman maruziyeti,
- Sıcak veya soğuk ortam koşulları,
- Ergonomik riskler,
- Biyolojik etkenler,
- Araç ve yaya trafiği,
- Kayma, takılma ve düşme riskleri,
- Psikososyal riskler,
- İş yükü ve çalışma süresi,
- Şiddet, taciz ve uygunsuz davranışlar,
- Alt işveren faaliyetleri,
- Rutin olmayan bakım ve onarım çalışmaları,
- Doğal afetler ve diğer acil durumlar.
Belirlenen tehlikeler için iş sağlığı ve güvenliği riskleri değerlendirilir. Risklerin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için kontrol tedbirleri planlanır ve uygulanır.
ISO 45001 sistemi genel olarak şu aşamalardan oluşur:
- Kuruluşun iç ve dış koşullarının değerlendirilmesi,
- Çalışanların ve diğer ilgili tarafların ihtiyaçlarının belirlenmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamının oluşturulması,
- Tehlikelerin belirlenmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği risk ve fırsatlarının değerlendirilmesi,
- Yasal ve diğer şartların belirlenmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği politikası ve hedeflerinin oluşturulması,
- Görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi,
- Çalışanların katılım ve danışma süreçlerinin oluşturulması,
- Eğitim ve farkındalık çalışmalarının gerçekleştirilmesi,
- Operasyonel kontrollerin uygulanması,
- Değişikliklerin yönetilmesi,
- Satın alma ve alt işveren süreçlerinin kontrol edilmesi,
- Acil durumlara hazırlık çalışmalarının yürütülmesi,
- Performansın izlenmesi ve ölçülmesi,
- İç tetkiklerin gerçekleştirilmesi,
- Yönetimin sistemi gözden geçirmesi,
- Kazaların, olayların ve uygunsuzlukların araştırılması,
- Düzeltici faaliyetlerin uygulanması,
- Sürekli iyileştirme çalışmalarının yürütülmesi.
Bu sistem sayesinde iş sağlığı ve güvenliği faaliyetleri yalnızca iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekiminin sorumluluğunda yürütülen çalışmalar olmaktan çıkar. Üst yönetimden çalışanlara kadar kuruluşun tamamının katıldığı sistematik bir yönetim anlayışına dönüşür.
ISO 45001 Standardının Temel Prensipleri Nelerdir?
ISO 45001, planlama, uygulama, kontrol ve sürekli iyileştirme esasına dayanan bir yapıya sahiptir.
Standardın temel prensipleri aşağıdaki şekilde açıklanabilir:
Çalışanların korunması
Kuruluşun çalışanların yanı sıra alt işverenleri, ziyaretçileri, stajyerleri ve faaliyetlerinden etkilenebilecek diğer kişileri de dikkate alması gerekir.
Liderlik ve üst yönetimin sorumluluğu
Üst yönetim, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin etkinliğinden doğrudan sorumludur. Gerekli kaynakların sağlanması, sorumlulukların belirlenmesi ve iş sağlığı ve güvenliğinin kuruluşun iş süreçlerine entegre edilmesi beklenir.
Çalışanların katılımı ve çalışanlara danışılması
Çalışanların tehlikelerin belirlenmesi, risk değerlendirmesi, olay araştırmaları, hedeflerin oluşturulması ve iyileştirme çalışmalarına katılması sağlanmalıdır.
Çalışanların tehlikeleri ve uygunsuzlukları herhangi bir yaptırım endişesi yaşamadan bildirebileceği bir iletişim ortamı oluşturulmalıdır.
Tehlikelerin belirlenmesi
İşyerindeki mevcut ve oluşabilecek tehlikeler sistematik şekilde belirlenmelidir. İnsan davranışları, iş organizasyonu, geçmiş olaylar, acil durumlar ve rutin olmayan faaliyetler de değerlendirmeye dahil edilmelidir.
Risklerin azaltılması
Belirlenen risklerin kontrolünde öncelikle tehlikenin tamamen ortadan kaldırılması amaçlanmalıdır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda daha az tehlikeli yöntemlerle değiştirme, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve kişisel koruyucu donanımlar sırasıyla değerlendirilmelidir.
Yasal ve diğer şartlara uyum
Kuruluşun tabi olduğu iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, izinler, sözleşme şartları, müşteri talepleri ve diğer yükümlülükler belirlenmeli ve uyum durumu düzenli olarak değerlendirilmelidir.
Değişikliklerin yönetimi
Yeni ekipman, proses, kimyasal, bina, çalışma yöntemi, personel düzeni veya organizasyonel değişiklikler uygulanmadan önce iş sağlığı ve güvenliği riskleri değerlendirilmelidir.
Acil durumlara hazırlık
Yangın, patlama, kimyasal dökülme, doğal afet, yaralanma, zehirlenme ve diğer acil durumlar için planlama yapılmalı, tatbikatlar gerçekleştirilmeli ve sonuçlar değerlendirilmelidir.
Performansın ölçülmesi
Kaza sıklığı, ramak kala olaylar, uygunsuzluklar, eğitimler, saha kontrolleri, sağlık gözetimleri, ortam ölçümleri ve hedeflerin gerçekleşme durumu gibi göstergeler takip edilmelidir.
Sürekli iyileştirme
Kuruluşun yalnızca yasal şartları sağlaması yeterli değildir. İş sağlığı ve güvenliği performansını ve yönetim sisteminin etkinliğini sürekli geliştirmesi beklenir.
ISO 45001 Belgesi İşletmelere Ne Kazandırır?
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, çalışanların korunmasının yanı sıra kuruluşlara operasyonel, mali ve kurumsal açıdan da önemli katkılar sağlar.
Başlıca faydaları şunlardır:
- İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine yardımcı olur.
- İşyerindeki tehlikelerin sistematik şekilde belirlenmesini sağlar.
- İş sağlığı ve güvenliği risklerinin kontrol altına alınmasını destekler.
- Güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarının oluşturulmasına katkı sağlar.
- İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum sürecini kolaylaştırır.
- Yasal uygunsuzluk ve idari yaptırım risklerini azaltır.
- İş kazalarından kaynaklanan iş gücü ve üretim kayıplarını azaltır.
- Kaza, tedavi, tazminat ve sigorta maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlar.
- Ramak kala olayların bildirilmesini ve değerlendirilmesini destekler.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği bilincini artırır.
- Çalışanların karar alma ve iyileştirme süreçlerine katılımını güçlendirir.
- Görev, yetki ve sorumlulukların netleştirilmesini sağlar.
- Acil durumlara hazırlık seviyesini yükseltir.
- Alt işveren ve tedarikçi faaliyetlerinden kaynaklanan risklerin kontrol edilmesini sağlar.
- Makine, ekipman ve çalışma ortamının daha güvenli hale getirilmesini destekler.
- Çalışan motivasyonunun ve kuruluşa bağlılığın artırılmasına katkıda bulunur.
- Kuruluşun güvenilirliğini ve kurumsal itibarını güçlendirir.
- Müşteri denetimlerinde ve tedarikçi değerlendirmelerinde avantaj sağlar.
- Kamu ihaleleri ve büyük ölçekli kuruluşlarla yapılan çalışmalarda tercih nedeni olabilir.
- ISO 9001, ISO 14001 ve ISO 50001 gibi standartlarla entegre edilebilir.
- Güvenlik kültürünün kuruluş genelinde yaygınlaşmasını sağlar.
- İş sağlığı ve güvenliği performansının sürekli iyileştirilmesine katkı sunar.
ISO 45001’in önemli katkılarından biri de iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerini kişilere bağlı olmaktan çıkararak görevler, süreçler, kontroller ve kayıtlar üzerinden yönetilebilir hale getirmesidir.
ISO 45001 Belgesini Kimler Alabilir?
ISO 45001 standardının şartları genel niteliktedir. Bu nedenle sektör, çalışan sayısı, işletme büyüklüğü veya faaliyet alanı açısından herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi aşağıdaki kuruluşlar tarafından uygulanabilir:
- Sanayi ve üretim kuruluşları,
- Gıda üretim işletmeleri,
- İnşaat ve taahhüt firmaları,
- Lojistik ve taşımacılık işletmeleri,
- Liman ve depolama kuruluşları,
- Enerji tesisleri,
- Maden ve metal işletmeleri,
- Kimya ve plastik sanayi kuruluşları,
- Tekstil ve hazır giyim firmaları,
- Otomotiv ve yan sanayi işletmeleri,
- Makine üreticileri,
- Ambalaj üreticileri,
- Atık yönetimi ve geri dönüşüm firmaları,
- Hastaneler ve sağlık kuruluşları,
- Oteller ve turizm işletmeleri,
- Belediyeler ve kamu kurumları,
- Eğitim kurumları,
- Laboratuvarlar,
- Temizlik ve güvenlik hizmeti veren firmalar,
- Ofis ortamında faaliyet gösteren işletmeler,
- Küçük, orta ve büyük ölçekli tüm kuruluşlar.
Ofis ortamında çalışan kuruluşlar da ergonomi, elektrik, yangın, acil durum, ekranlı araçlarla çalışma, iş stresi ve psikososyal riskler nedeniyle ISO 45001 standardını uygulayabilir.
ISO 45001 belgesi almak için kuruluşun tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta bulunması gerekmez. Çalışanlarına güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı sunmak isteyen bütün kuruluşlar bu standardı uygulayabilir.
ISO 45001 Belgesi Nasıl Alınır?
ISO 45001 belgelendirme süreci; kuruluşun iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini kurması, uygulaması ve bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından denetlenmesiyle gerçekleştirilir.
Süreç genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:
1. Mevcut durum analizi
Kuruluşun mevcut iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, risk değerlendirmeleri, yasal yükümlülükleri, saha koşulları ve dokümantasyonu incelenir. ISO 45001 şartlarına göre eksik konular belirlenir.
2. Kuruluş bağlamının belirlenmesi
İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini etkileyebilecek iç ve dış konular belirlenir. Çalışanların ve diğer ilgili tarafların ihtiyaç ve beklentileri değerlendirilir.
3. Tehlikelerin belirlenmesi ve risk değerlendirmesi
Kuruluşun faaliyetlerinden kaynaklanan tehlikeler belirlenir. Normal, anormal ve acil durumlar dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği riskleri değerlendirilir.
4. Yasal ve diğer şartların belirlenmesi
Kuruluşun tabi olduğu iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, izinler, zorunlu kontroller, eğitimler, sağlık gözetimleri ve diğer yükümlülükler belirlenir.
5. Risk ve fırsatların değerlendirilmesi
İş sağlığı ve güvenliği risklerinin yanı sıra yönetim sisteminin etkinliğini etkileyebilecek risk ve fırsatlar değerlendirilir. İyileştirme imkânları belirlenir.
6. Dokümantasyonun hazırlanması
Kuruluşun faaliyetlerine uygun politika, prosedür, plan, talimat, kontrol listesi ve kayıt formları hazırlanır.
7. Eğitimlerin gerçekleştirilmesi
Çalışanlara ISO 45001 temel eğitimi, iş sağlığı ve güvenliği farkındalık eğitimi, görevlerine özel eğitimler ve gerekli acil durum eğitimleri verilir.
8. Sistemin uygulanması
Hazırlanan sistem kuruluş içinde uygulanmaya başlanır. Saha kontrolleri, periyodik kontroller, sağlık gözetimleri, eğitimler, risk kontrol tedbirleri ve diğer faaliyetler takip edilir.
9. İç tetkik yapılması
İş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin ISO 45001 şartlarına ve kuruluşun kendi düzenlemelerine uygunluğu iç tetkik yoluyla değerlendirilir.
10. Yönetimin gözden geçirmesi
Üst yönetim; iş sağlığı ve güvenliği hedeflerini, performans sonuçlarını, yasal uyum durumunu, çalışanların katılımını, kaza ve olayları, iç tetkik sonuçlarını ve iyileştirme ihtiyaçlarını değerlendirir.
11. Belgelendirme denetimi
Bağımsız belgelendirme kuruluşu tarafından aşama 1 ve aşama 2 denetimleri gerçekleştirilir. Tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesinin ardından uygun bulunan kuruluş adına ISO 45001 belgesi düzenlenir.
ISO 45001 Danışmanlık Süreci Nasıl İlerler?
ISO 45001 danışmanlık hizmetinin amacı yalnızca gerekli dokümanların hazırlanması değildir. Etkin bir danışmanlık sürecinde sistemin kuruluşun günlük faaliyetleriyle bütünleştirilmesi ve çalışanlar tarafından uygulanabilir hale getirilmesi gerekir.
Danışmanlık süreci genel olarak aşağıdaki çalışmaları kapsar:
- Kuruluşun faaliyet alanının ve kapsamının değerlendirilmesi,
- Mevcut iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının incelenmesi,
- Kuruluşun iç ve dış koşullarının belirlenmesi,
- Çalışanların ve ilgili tarafların ihtiyaçlarının analiz edilmesi,
- Tehlike belirleme ve risk değerlendirmesi çalışmalarının gözden geçirilmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği risk ve fırsatlarının belirlenmesi,
- Yasal ve diğer şartların tespit edilmesi,
- Mevzuata uygunluk değerlendirmesinin yapılması,
- İklim değişikliğinin iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği politikası ve hedeflerinin oluşturulması,
- Görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi,
- Çalışanlara danışma ve çalışan katılımı süreçlerinin oluşturulması,
- Operasyonel kontrol yöntemlerinin belirlenmesi,
- Risk kontrol tedbirlerinin uygulanmasının takip edilmesi,
- Değişiklik yönetimi süreçlerinin oluşturulması,
- Satın alma ve alt işveren kontrollerinin düzenlenmesi,
- Acil durum planlarının hazırlanması ve tatbikatların değerlendirilmesi,
- Gerekli prosedür, talimat ve kayıtların hazırlanması,
- Çalışan eğitimlerinin gerçekleştirilmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği performans göstergelerinin belirlenmesi,
- Kaza, olay ve ramak kala bildirim sisteminin oluşturulması,
- İç tetkiklerin gerçekleştirilmesi,
- Yönetimin gözden geçirmesi toplantısının yapılması,
- Belgelendirme denetimine hazırlık yapılması,
- Denetimde belirlenen uygunsuzlukların kapatılmasına destek verilmesi.
Danışmanlık hizmetinin kuruluşun gerçek faaliyetleriyle uyumlu olması önemlidir. Hazır dokümanların yalnızca firma adı değiştirilerek kullanılması, sahada uygulanmayan ve çalışanların benimsemediği bir sistem ortaya çıkarabilir.
Etkin bir ISO 45001 sistemi; kuruluşun işyerlerine, proseslerine, kullanılan ekipmanlara, çalışan sayısına, tehlike sınıfına ve çalışma koşullarına özel olarak hazırlanmalıdır.
Neden EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık?
EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık olarak, 2011 yılından bu yana edindiğimiz yönetim sistemleri deneyimiyle Türkiye genelinde ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi danışmanlığı, eğitim ve belgelendirme hazırlık hizmetleri sunuyoruz.
Danışmanlık çalışmalarımızda yalnızca doküman hazırlamak yerine, işletmenizin gerçek çalışma koşullarına uygun, çalışanların katılımını destekleyen ve sahada uygulanabilir bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi oluşturmayı amaçlıyoruz.
ISO 45001 danışmanlık hizmetimiz kapsamında:
- Kuruluşunuza özel mevcut durum analizi gerçekleştiririz.
- Faaliyetlerinizi ve saha koşullarınızı değerlendiririz.
- Tehlike belirleme ve risk değerlendirmesi çalışmalarınızı gözden geçiririz.
- İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ilişkin yükümlülüklerinizi değerlendiririz.
- Risk ve fırsatlarınızı belirleriz.
- İklim değişikliğinin çalışma koşulları üzerindeki etkilerini değerlendiririz.
- Kuruluşunuza özel prosedür, talimat, plan ve formlar hazırlarız.
- Çalışanların katılım ve danışma süreçlerini oluştururuz.
- İş sağlığı ve güvenliği hedefleri ve performans göstergeleri belirleriz.
- Çalışanlarınıza gerekli eğitimleri veririz.
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi çalışmalarını gerçekleştiririz.
- Belgelendirme denetimine hazırlık sürecini yönetiriz.
- Belgelendirme sonrasında sistemin sürdürülebilirliğini destekleriz.
Amacımız yalnızca ISO 45001 belgesinin alınmasını sağlamak değil; iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemeye yardımcı olan, çalışan katılımını güçlendiren ve kuruluşunuza uzun vadeli değer kazandıran bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi oluşturmaktır.
Sık Sorulan Sorular
ISO 45001 belgesi zorunlu mudur?
ISO 45001 belgesi genel olarak yasal bir zorunluluk değildir. Ancak müşteriler, ana sanayi kuruluşları, kamu ihaleleri veya uluslararası projeler kapsamında sözleşmesel bir şart olarak talep edilebilir.
ISO 45001 belgesine sahip olmak, kuruluşun iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki yükümlülüklerden muaf olduğu anlamına gelmez.
ISO 45001 belgesi kaç yıl geçerlidir?
ISO 45001 belgesi genel olarak üç yıllık belgelendirme döngüsü kapsamında düzenlenir. Bu süre içerisinde yıllık gözetim denetimleri gerçekleştirilir. Üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi yapılır.
ISO 45001 belgesi almak için iş güvenliği uzmanı gerekli midir?
İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, kuruluşun çalışan sayısına, tehlike sınıfına ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenir.
ISO 45001 belgelendirmesi ise kuruluşun iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yasal yükümlülüklerini belirlemesini ve yerine getirmesini gerektirir. Bu nedenle kuruluşun mevzuat kapsamında iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi gerekiyorsa bu şart yerine getirilmelidir.
Küçük işletmeler ISO 45001 belgesi alabilir mi?
Evet. ISO 45001, çalışan sayısı veya işletme büyüklüğü fark etmeksizin tüm kuruluşlar tarafından uygulanabilir. Sistemin kapsamı ve dokümantasyonu kuruluşun büyüklüğüne, faaliyetlerine ve risk seviyesine göre düzenlenebilir.
ISO 45001 yalnızca tehlikeli işyerleri için midir?
Hayır. Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan bütün işyerleri ISO 45001 standardını uygulayabilir.
Ofislerde dahi ergonomi, ekranlı araçlarla çalışma, yangın, elektrik, iş stresi ve acil durumlarla ilgili riskler bulunmaktadır.
ISO 45001 belgesi iş kazalarını tamamen önler mi?
ISO 45001, tehlikelerin belirlenmesi ve risklerin azaltılması için sistematik bir yapı sağlar. Ancak belgenin alınması iş kazalarının hiçbir zaman meydana gelmeyeceğini garanti etmez.
Sistemin etkinliği; yönetimin liderliğine, çalışanların katılımına, kontrol tedbirlerinin uygulanmasına ve sürekli iyileştirme çalışmalarına bağlıdır.
ISO 45001 ile ISO 9001 birlikte uygulanabilir mi?
Evet. ISO 45001 ve ISO 9001 benzer yönetim sistemi yapısına sahiptir. Doküman kontrolü, risk yönetimi, iç tetkik, yönetimin gözden geçirmesi ve düzeltici faaliyet gibi ortak süreçler entegre şekilde yürütülebilir.
ISO 45001 ile ISO 14001 birlikte kurulabilir mi?
Evet. İş sağlığı ve güvenliği ile çevre konuları, özellikle üretim ve saha faaliyetlerinde birbiriyle yakından ilişkilidir.
ISO 45001 ve ISO 14001 standartları entegre edilerek çevre ve iş sağlığı güvenliği faaliyetlerinin ortak süreçlerle yönetilmesi sağlanabilir.
ISO 45001 kapsamında çalışan katılımı zorunlu mudur?
Evet. Çalışanlara danışılması ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine katılımı ISO 45001’in temel şartlarından biridir.
Çalışanların tehlike belirleme, risk değerlendirmesi, olay araştırmaları, kontrol tedbirleri ve iyileştirme çalışmalarına katılması desteklenmelidir.
ISO 45001 kapsamında psikososyal riskler değerlendirilir mi?
Evet. İş yükü, vardiyalı çalışma, iş stresi, mobbing, taciz, şiddet, görev belirsizliği ve çalışanlar arasındaki ilişkiler gibi psikososyal tehlikeler de değerlendirme kapsamına alınabilir.
ISO 45001 kapsamında iklim değişikliği değerlendirilir mi?
Evet. Kuruluşun iklim değişikliğinin iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini etkileyen ilgili bir konu olup olmadığını değerlendirmesi gerekir.
Aşırı sıcaklıklar, seller, fırtınalar, yangın riski, hava kalitesindeki bozulmalar, salgın hastalıklar ve çalışma koşullarındaki değişiklikler kuruluşun faaliyetlerine göre dikkate alınabilir.
ISO 45001 danışmanlığı ne kadar sürer?
Danışmanlık süresi; kuruluşun büyüklüğüne, çalışan sayısına, faaliyet alanına, işyeri sayısına, risk seviyesine ve mevcut uygulamalarına göre değişir.
Sistemin yalnızca doküman üzerinde değil, sahada da uygulanması gerektiğinden her kuruluş için aynı süreyi belirtmek doğru değildir.
ISO 45001 belgesi almak için hangi dokümanlar hazırlanır?
Kuruluşun yapısına göre değişmekle birlikte aşağıdaki dokümanlar hazırlanabilir:
- İş sağlığı ve güvenliği politikası,
- Risk ve fırsat değerlendirmesi,
- Tehlike belirleme ve risk değerlendirmesi,
- Yasal ve diğer şartlar listesi,
- Mevzuata uygunluk değerlendirmesi,
- İş sağlığı ve güvenliği amaç ve hedefleri,
- Acil durum planları,
- Operasyonel kontrol talimatları,
- Çalışan katılım ve danışma kayıtları,
- Eğitim ve yetkinlik kayıtları,
- Sağlık gözetimi kayıtları,
- Periyodik kontrol kayıtları,
- İzleme ve ölçme kayıtları,
- Kaza ve ramak kala olay kayıtları,
- İç tetkik kayıtları,
- Yönetimin gözden geçirmesi kayıtları,
- Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet kayıtları.
Dokümantasyonun kapsamı, kuruluşun büyüklüğüne ve faaliyetlerinin karmaşıklığına göre belirlenmelidir.
ISO 45001 Danışmanlığı İçin Bizimle İletişime Geçin
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi; çalışanlarını korumak, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek, yasal yükümlülüklere uyumunu güçlendirmek ve sürdürülebilir bir güvenlik kültürü oluşturmak isteyen kuruluşlar için etkili bir yönetim aracıdır.
EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık olarak işletmenizin faaliyet alanına özel iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi kuruyor; dokümantasyon, eğitim, iç tetkik ve belgelendirme hazırlık süreçlerinde profesyonel destek sağlıyoruz.
ISO 45001 danışmanlığı, ISO 45001 eğitimi ve belgelendirme hazırlık hizmetleri hakkında bilgi almak için EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
