ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Nedir?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, gıda zincirinde yer alan kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini sistematik şekilde belirlemesini, değerlendirmesini ve kontrol altında tutmasını sağlayan uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır.

ISO 22000; tüketiciye sunulan gıdanın amaçlanan kullanımına uygun olarak güvenli olmasını sağlamak amacıyla ön gereksinim programlarını, tehlike analizini, HACCP prensiplerini, izlenebilirliği, acil durum yönetimini ve yönetim sistemi şartlarını bir araya getirir.

Standart yalnızca doğrudan gıda üreten işletmelere yönelik değildir. Gıda zincirinin herhangi bir aşamasında faaliyet gösteren üreticiler, tedarikçiler, depolar, lojistik firmaları, toplu tüketim işletmeleri, ambalaj üreticileri, temizlik kimyasalı üreticileri ve diğer hizmet sağlayıcılar tarafından da uygulanabilir.

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; kuruluşların biyolojik, kimyasal, fiziksel ve alerjen kaynaklı gıda güvenliği tehlikelerini kontrol ederek güvenli ürün ve hizmet sunmasına yardımcı olur.

ISO 22000 Standardının Amacı Nedir?

ISO 22000 standardının temel amacı, gıda zincirinde yer alan kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini kontrol edebildiğini ve tüketicilere güvenli gıda sunabildiğini güvence altına alan etkin bir yönetim sistemi oluşturmasını sağlamaktır.

Standardın başlıca amaçları şunlardır:

Güvenli gıda üretimini ve sunumunu sağlamak,
Gıda güvenliği tehlikelerini belirlemek ve değerlendirmek,
Tehlikeleri kabul edilebilir seviyelere indirmek veya önlemek,
HACCP sisteminin etkin şekilde uygulanmasını sağlamak,
Ön gereksinim programlarını oluşturmak ve sürdürmek,
Gıda güvenliğiyle ilgili yasal şartlara uyumu desteklemek,
Müşteri şartlarının karşılanmasını sağlamak,
Gıda zinciri boyunca etkili iletişim kurmak,
Hammadde ve tedarikçi kontrollerini güçlendirmek,
Ürün izlenebilirliğini sağlamak,
Acil durumlara ve gıda güvenliği olaylarına hazırlıklı olmak,
Uygun olmayan ürünlerin tüketiciye ulaşmasını önlemek,
Geri çekme ve geri çağırma süreçlerini etkin şekilde yönetmek,
Gıda güvenliği performansını izlemek ve ölçmek,
Çalışanların gıda güvenliği bilincini artırmak,
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ni sürekli iyileştirmektir.

ISO 22000, yalnızca son ürün kontrolüne dayalı bir yaklaşım benimsemez. Tehlikelerin mümkün olduğunca oluşmadan önce önlenmesini, proses boyunca kontrol edilmesini ve doğrulanmasını esas alır.

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Nasıl Çalışır?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; kuruluşun faaliyetlerinden, hammaddelerinden, proseslerinden, ekipmanlarından, çalışanlarından ve çalışma ortamından kaynaklanabilecek gıda güvenliği tehlikelerini belirlemesi ve kontrol etmesi esasına dayanır.

Sistemin kurulması sırasında öncelikle ürünlerin özellikleri, hammaddeler, bileşenler, ambalaj malzemeleri, proses aşamaları, depolama koşulları, dağıtım yöntemleri ve ürünün amaçlanan kullanımı değerlendirilir.

Kuruluşun faaliyetlerine bağlı olarak aşağıdaki gıda güvenliği tehlikeleri ele alınabilir:

Biyolojik tehlikeler

Hastalık yapıcı bakteriler,
Virüsler,
Küfler ve mayalar,
Parazitler,
Mikrobiyal toksinler,
Zararlı mikroorganizma gelişimi,
Çapraz bulaşma,
Yetersiz pişirme veya soğutma.

Kimyasal tehlikeler

Pestisit kalıntıları,
Veteriner ilaçları,
Temizlik ve dezenfeksiyon kimyasalları,
Ağır metaller,
Mikotoksinler,
Yağ ve gres bulaşmaları,
Gıda katkı maddelerinin hatalı kullanımı,
Ambalaj malzemelerinden geçiş yapan maddeler,
Doğal toksinler,
Kimyasal çapraz bulaşma.

Fiziksel tehlikeler

Cam,
Metal,
Sert plastik,
Taş,
Ahşap,
Kemik,
Ambalaj parçaları,
Personel kaynaklı yabancı maddeler,
Makine veya ekipman parçaları.

Alerjen tehlikeleri

Alerjenlerin hatalı kullanımı,
Alerjen çapraz teması,
Yanlış veya eksik etiketleme,
Alerjen içeren yeniden işleme ürünlerinin kontrolsüz kullanımı,
Temizlik yetersizlikleri,
Üretim sıralamasındaki hatalar.

Belirlenen tehlikeler; meydana gelme ihtimali ve tüketici sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin şiddeti dikkate alınarak değerlendirilir. Önemli gıda güvenliği tehlikeleri için uygun kontrol önlemleri belirlenir.

Bu kontrol önlemleri aşağıdaki kategoriler altında yönetilebilir:

Ön gereksinim programları,
Operasyonel ön gereksinim programları,
Kritik kontrol noktaları.

ISO 22000 sistemi genel olarak şu aşamalardan oluşur:

Kuruluşun bağlamının değerlendirilmesi,
İlgili tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin belirlenmesi,
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamının oluşturulması,
Gıda güvenliği politikası ve hedeflerinin belirlenmesi,
Görev, yetki ve sorumlulukların tanımlanması,
Gıda güvenliği ekibinin oluşturulması,
Ön gereksinim programlarının kurulması,
Ürün ve hammadde özelliklerinin tanımlanması,
Amaçlanan kullanımın belirlenmesi,
Akış şemalarının hazırlanması ve yerinde doğrulanması,
Tehlike analizinin gerçekleştirilmesi,
Kontrol önlemlerinin seçilmesi ve sınıflandırılması,
Operasyonel ön gereksinim programlarının oluşturulması,
HACCP planının hazırlanması,
İzleme sistemlerinin kurulması,
Düzeltme ve düzeltici faaliyetlerin belirlenmesi,
İzlenebilirlik sisteminin oluşturulması,
Acil durum planlarının hazırlanması,
Geri çekme ve geri çağırma süreçlerinin oluşturulması,
Doğrulama faaliyetlerinin yürütülmesi,
İç tetkiklerin gerçekleştirilmesi,
Yönetimin sistemi gözden geçirmesi,
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin sürekli iyileştirilmesi.

Bu yaklaşım sayesinde gıda güvenliği yalnızca kalite kontrol biriminin sorumluluğu olmaktan çıkarak satın alma, üretim, bakım, depo, lojistik, insan kaynakları ve üst yönetim dahil olmak üzere kuruluşun tamamını kapsayan bir yönetim anlayışına dönüşür.

ISO 22000 Standardının Temel Prensipleri Nelerdir?

ISO 22000; yönetim sistemi yaklaşımı ile HACCP prensiplerini bir araya getiren bir yapıya sahiptir.

Standardın temel prensipleri aşağıdaki şekilde açıklanabilir:

Gıda güvenliği tehlikelerinin kontrolü

Kuruluşun ürünleri ve prosesleriyle ilişkili biyolojik, kimyasal, fiziksel ve alerjen tehlikeleri belirlemesi, değerlendirmesi ve kontrol altında tutması gerekir.

Liderlik ve üst yönetimin sorumluluğu

Üst yönetimin Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ne liderlik etmesi, gerekli kaynakları sağlaması ve gıda güvenliğini kuruluşun iş süreçleriyle bütünleştirmesi beklenir.

HACCP yaklaşımı

Gıda güvenliği tehlikeleri bilimsel ve sistematik bir yöntemle analiz edilir. Önemli tehlikeler için uygun kontrol önlemleri belirlenerek HACCP planı veya operasyonel ön gereksinim programları oluşturulur.

Ön gereksinim programları

Hijyenik bir üretim ortamı oluşturmak ve bulaşma ihtimalini azaltmak amacıyla temel koşullar ve faaliyetler belirlenir.

Ön gereksinim programları aşağıdaki konuları kapsayabilir:

Bina ve tesis yerleşimi,
Çalışma alanlarının düzeni,
Su, hava ve enerji gibi yardımcı tesisler,
Atık yönetimi,
Ekipman uygunluğu,
Temizlik ve dezenfeksiyon,
Haşere kontrolü,
Personel hijyeni,
Çapraz bulaşmanın önlenmesi,
Depolama ve sevkiyat,
Tedarikçi ve hammadde kontrolleri,
Yeniden işleme faaliyetleri,
Ürün bilgisi ve tüketici farkındalığı,
Gıda savunması ve gıda sahteciliği kontrolleri.

Etkileşimli iletişim

Gıda güvenliğiyle ilgili bilgilerin kuruluş içinde ve gıda zincirindeki ilgili taraflarla zamanında paylaşılması gerekir.

Tedarikçiler, müşteriler, resmi kurumlar, belgelendirme kuruluşları, hizmet sağlayıcılar ve tüketicilerle kurulacak etkili iletişim, gıda güvenliği tehlikelerinin kontrolüne katkı sağlar.

İzlenebilirlik

Hammaddelerin, ambalajların, yarı mamullerin ve son ürünlerin geriye ve ileriye doğru izlenebilmesi gerekir. Etkin bir izlenebilirlik sistemi, uygun olmayan ürünlerin hızlı şekilde belirlenmesini ve piyasadan çekilmesini sağlar.

Bilimsel ve kanıta dayalı karar verme

Kritik limitler, kabul kriterleri, kontrol önlemleri ve doğrulama faaliyetleri bilimsel yayınlara, mevzuata, deneysel çalışmalara veya geçerli teknik verilere dayanmalıdır.

Risk temelli düşünme

Kuruluş yalnızca ürün ve proses tehlikelerini değil, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin hedeflerine ulaşmasını etkileyebilecek kurumsal risk ve fırsatları da değerlendirmelidir.

Doğrulama ve geçerli kılma

Kontrol önlemlerinin önemli gıda güvenliği tehlikelerini kontrol edebilecek yeterlilikte olduğu uygulamadan önce geçerli kılınmalıdır.

Sistem uygulandıktan sonra izleme, analiz, iç tetkik, numune alma ve test gibi doğrulama faaliyetleriyle kontrollerin planlandığı şekilde yürütüldüğü değerlendirilmelidir.

Sürekli iyileştirme

Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin uygunluğu, yeterliliği ve etkinliği düzenli olarak değerlendirilmeli ve geliştirilmelidir.

ISO 22000 Belgesi İşletmelere Ne Kazandırır?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, tüketici sağlığının korunmasının yanı sıra kuruluşlara operasyonel, ticari ve kurumsal açıdan da önemli katkılar sağlar.

Başlıca faydaları şunlardır:

Güvenli gıda üretimini destekler.
Gıda güvenliği tehlikelerinin sistematik şekilde kontrol edilmesini sağlar.
Gıda kaynaklı hastalık ve zehirlenme risklerinin azaltılmasına yardımcı olur.
HACCP sisteminin etkin şekilde uygulanmasını sağlar.
Ön gereksinim programlarının düzenli şekilde yönetilmesini destekler.
Çapraz bulaşma ve alerjen çapraz temas riskini azaltır.
Hammadde ve tedarikçi kontrollerini güçlendirir.
Ürün izlenebilirliğinin geliştirilmesini sağlar.
Geri çekme ve geri çağırma süreçlerini daha etkin hale getirir.
Gıda mevzuatına uyum sürecini destekler.
Müşteri şartlarının karşılanmasına yardımcı olur.
Çalışanların gıda güvenliği bilincini artırır.
Görev, yetki ve sorumlulukların netleştirilmesini sağlar.
Üretim kayıplarını ve uygun olmayan ürün miktarını azaltır.
Müşteri şikâyetlerinin sistematik şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Acil durumlara ve gıda güvenliği olaylarına hazırlık seviyesini yükseltir.
Analiz, izleme ve doğrulama faaliyetlerinin planlı yürütülmesini sağlar.
Kuruluşun güvenilirliğini ve marka değerini güçlendirir.
Müşteri denetimlerinde ve tedarikçi değerlendirmelerinde avantaj sağlar.
Ulusal ve uluslararası pazarlara erişimi kolaylaştırır.
İhracat yapan kuruluşlar için önemli bir güvence oluşturur.
ISO 9001, ISO 14001 ve ISO 45001 gibi yönetim sistemleriyle entegre edilebilir.
Gıda güvenliği kültürünün kuruluş genelinde geliştirilmesine katkı sağlar.
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin sürekli iyileştirilmesini destekler.

ISO 22000’in önemli katkılarından biri, gıda güvenliği kontrollerinin kişisel tecrübeye bağlı olmaktan çıkarılarak tanımlanmış süreçler, sorumluluklar, izleme faaliyetleri ve kayıtlar üzerinden yönetilmesini sağlamasıdır.

ISO 22000 Belgesini Kimler Alabilir?

ISO 22000 standardı, gıda zincirinde doğrudan veya dolaylı olarak faaliyet gösteren bütün kuruluşlar tarafından uygulanabilir.

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi aşağıdaki kuruluşlar için uygundur:

Birincil gıda üreticileri,
Tarım ve hayvancılık işletmeleri,
Yem üreticileri,
Kırmızı ve beyaz et işletmeleri,
Süt ve süt ürünleri üreticileri,
Unlu mamul üreticileri,
Şekerleme ve çikolata üreticileri,
Yağ üreticileri,
İçecek üreticileri,
Meyve ve sebze işleme tesisleri,
Konserve üreticileri,
Hazır yemek üreticileri,
Toplu tüketim ve catering işletmeleri,
Restoranlar ve oteller,
Soğuk hava depoları,
Gıda depolama işletmeleri,
Gıda lojistiği ve taşımacılık firmaları,
Toptan ve perakende satış kuruluşları,
Marketler,
Gıda ambalajı üreticileri,
Gıdayla temas eden malzeme üreticileri,
Temizlik ve dezenfeksiyon kimyasalı üreticileri,
Gıda makinesi ve ekipmanı üreticileri,
Laboratuvarlar,
Gıda zincirine hizmet veren kuruluşlar.

Standart, işletmenin çalışan sayısı veya büyüklüğü açısından bir sınırlama getirmez. Küçük bir gıda işletmesi de büyük ve çok tesisli bir gıda üreticisi de ISO 22000 standardını uygulayabilir.

Kuruluşun uygulayacağı kontrol yöntemleri ve dokümantasyon yapısı; ürünlerin özelliklerine, proseslerin karmaşıklığına, çalışan sayısına ve gıda güvenliği risklerine göre belirlenmelidir.

ISO 22000 Belgesi Nasıl Alınır?

ISO 22000 belgelendirme süreci, kuruluşun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ni kurması, uygulaması ve bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından denetlenmesiyle gerçekleştirilir.

Süreç genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:

1. Mevcut durum analizi

Kuruluşun mevcut hijyen, kalite ve gıda güvenliği uygulamaları incelenir. ISO 22000 şartlarına göre eksik veya iyileştirilmesi gereken konular belirlenir.

2. Kuruluş bağlamının belirlenmesi

Kuruluşun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ni etkileyebilecek iç ve dış konular belirlenir. Müşterilerin, resmi kurumların, tedarikçilerin ve diğer ilgili tarafların ihtiyaçları değerlendirilir.

3. Gıda güvenliği ekibinin oluşturulması

Ürünler, prosesler, ekipmanlar ve gıda güvenliği tehlikeleri konusunda bilgi sahibi kişilerden oluşan yetkin bir gıda güvenliği ekibi oluşturulur.

4. Ön gereksinim programlarının kurulması

Kuruluşun faaliyet alanına uygun hijyen ve çalışma koşulları belirlenir. Temizlik, haşere kontrolü, personel hijyeni, bakım, atık yönetimi, depolama ve çapraz bulaşmanın önlenmesi gibi programlar oluşturulur.

5. Ürün ve proses bilgilerinin hazırlanması

Hammaddeler, katkı maddeleri, ambalaj malzemeleri ve son ürünlerin özellikleri tanımlanır. Ürünlerin amaçlanan kullanımı ve tüketici grupları belirlenir.

6. Akış şemalarının hazırlanması

Üretim veya hizmet proseslerinin bütün aşamalarını gösteren akış şemaları hazırlanır. Akış şemalarının güncel ve doğru olduğu sahada doğrulanır.

7. Tehlike analizinin yapılması

Her proses aşamasında oluşabilecek biyolojik, kimyasal, fiziksel ve alerjen tehlikeler belirlenir. Tehlikelerin kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için gerekli kontrol önlemleri değerlendirilir.

8. Kontrol önlemlerinin sınıflandırılması

Belirlenen kontrol önlemleri, yapılan değerlendirmeye göre operasyonel ön gereksinim programı veya kritik kontrol noktası olarak sınıflandırılır.

9. HACCP planının hazırlanması

Kritik kontrol noktaları, kritik limitler, izleme yöntemleri, sorumlular, düzeltmeler ve doğrulama faaliyetleri belirlenir.

10. Dokümantasyonun hazırlanması

Kuruluşun yapısına uygun politika, prosedür, plan, talimat, kontrol listesi ve kayıt formları hazırlanır.

11. Eğitimlerin gerçekleştirilmesi

Çalışanlara ISO 22000, HACCP, hijyen, alerjen yönetimi, temizlik ve görevlerine özel gıda güvenliği eğitimleri verilir.

12. Sistemin uygulanması

Hazırlanan sistem kuruluş içinde uygulanmaya başlanır. İzleme, kontrol, kayıt, analiz ve doğrulama faaliyetleri yürütülür.

13. İzlenebilirlik ve geri çekme tatbikatı

Hammaddeden son ürüne ve son üründen hammaddeye doğru izlenebilirlik sistemi test edilir. Geri çekme veya geri çağırma tatbikatı gerçekleştirilerek sistemin etkinliği değerlendirilir.

14. İç tetkik yapılması

Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin ISO 22000 şartlarına ve kuruluşun kendi düzenlemelerine uygunluğu iç tetkik yoluyla değerlendirilir.

15. Yönetimin gözden geçirmesi

Üst yönetim; gıda güvenliği hedeflerini, performans sonuçlarını, müşteri şikâyetlerini, uygunsuzlukları, doğrulama sonuçlarını, iç tetkikleri ve iyileştirme ihtiyaçlarını değerlendirir.

16. Belgelendirme denetimi

Bağımsız belgelendirme kuruluşu tarafından aşama 1 ve aşama 2 denetimleri gerçekleştirilir. Belirlenen uygunsuzlukların kapatılmasının ardından uygun bulunan kuruluş adına ISO 22000 belgesi düzenlenir.

ISO 22000 Danışmanlık Süreci Nasıl İlerler?

ISO 22000 danışmanlık hizmetinin amacı yalnızca prosedür ve form hazırlamak değildir. Etkin bir danışmanlık çalışmasında Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin işletmenin ürünlerine, proseslerine, risklerine ve günlük uygulamalarına uygun olarak kurulması gerekir.

Danışmanlık süreci genel olarak aşağıdaki çalışmaları kapsar:

Kuruluşun faaliyet alanının ve belgelendirme kapsamının değerlendirilmesi,
Mevcut gıda güvenliği uygulamalarının incelenmesi,
Hijyen ve altyapı koşullarının saha turuyla değerlendirilmesi,
Yasal ve müşteri şartlarının belirlenmesi,
İlgili tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin analiz edilmesi,
İklim değişikliğinin gıda güvenliği üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi,
Gıda güvenliği risk ve fırsatlarının belirlenmesi,
Gıda güvenliği politikası ve hedeflerinin oluşturulması,
Gıda güvenliği ekibinin belirlenmesi,
Görev, yetki ve sorumlulukların tanımlanması,
Ön gereksinim programlarının oluşturulması,
Ürün ve hammadde tanımlarının hazırlanması,
Amaçlanan kullanımın belirlenmesi,
Akış şemalarının hazırlanması ve yerinde doğrulanması,
Gıda güvenliği tehlike analizinin gerçekleştirilmesi,
Kontrol önlemlerinin seçilmesi ve sınıflandırılması,
Operasyonel ön gereksinim programlarının hazırlanması,
HACCP planının oluşturulması,
Kritik limit ve eylem kriterlerinin belirlenmesi,
Kontrol önlemlerinin geçerli kılınması,
İzleme ve doğrulama planlarının hazırlanması,
İzlenebilirlik sisteminin kurulması,
Geri çekme ve geri çağırma prosedürlerinin oluşturulması,
Acil durum planlarının hazırlanması,
Alerjen yönetimi uygulamalarının düzenlenmesi,
Tedarikçi değerlendirme ve hammadde kabul süreçlerinin oluşturulması,
Temizlik ve dezenfeksiyon programlarının hazırlanması,
Haşere kontrol sisteminin değerlendirilmesi,
Bakım ve kalibrasyon faaliyetlerinin düzenlenmesi,
Çalışan eğitimlerinin gerçekleştirilmesi,
İç tetkiklerin yapılması,
Yönetimin gözden geçirmesi toplantısının gerçekleştirilmesi,
Belgelendirme denetimine hazırlık yapılması,
Denetimde belirlenen uygunsuzlukların kapatılmasına destek verilmesi.

Danışmanlık hizmetinde hazır ve işletmenin faaliyetlerinden bağımsız dokümanların kullanılması, sahada karşılığı olmayan bir sistem oluşturabilir.

Etkin bir ISO 22000 sistemi; kuruluşun ürünlerine, hammaddelerine, üretim teknolojisine, tesis yapısına, tüketici grubuna ve gıda güvenliği tehlikelerine özel olarak hazırlanmalıdır.

Neden EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık?

EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık olarak, 2011 yılından bu yana edindiğimiz yönetim sistemleri deneyimiyle Türkiye genelinde ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi danışmanlığı, eğitim ve belgelendirme hazırlık hizmetleri sunuyoruz.

Danışmanlık çalışmalarımızda yalnızca dokümantasyon hazırlamak yerine, ürünlerinize ve proseslerinize uygun, gıda güvenliği tehlikelerini etkin şekilde kontrol eden ve sahada uygulanabilir bir yönetim sistemi oluşturmayı amaçlıyoruz.

ISO 22000 danışmanlık hizmetimiz kapsamında:

Kuruluşunuza özel mevcut durum analizi gerçekleştiririz.
Üretim ve çalışma alanlarınızı yerinde değerlendiririz.
Ön gereksinim programlarınızı faaliyetlerinize göre oluştururuz.
Hammadde, ürün ve proses bilgilerinizi değerlendiririz.
Akış şemalarınızı hazırlar ve sahada doğrularız.
Biyolojik, kimyasal, fiziksel ve alerjen tehlikelerinizi analiz ederiz.
Operasyonel ön gereksinim programları ile HACCP planınızı oluştururuz.
İzlenebilirlik ve geri çekme sisteminizi kurarız.
Gıda mevzuatı ve müşteri şartlarına ilişkin yükümlülüklerinizi değerlendiririz.
Gıda güvenliği risk ve fırsatlarınızı belirleriz.
İklim değişikliğinin gıda güvenliği üzerindeki etkilerini değerlendiririz.
Kuruluşunuza özel prosedür, talimat, plan ve formlar hazırlarız.
Çalışanlarınıza ISO 22000, HACCP ve hijyen eğitimleri veririz.
İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi çalışmalarını gerçekleştiririz.
Belgelendirme denetimine hazırlık sürecini yönetiriz.
Belgelendirme sonrasında sistemin sürdürülebilirliğini destekleriz.

Amacımız yalnızca ISO 22000 belgesinin alınmasını sağlamak değil; tüketici sağlığını koruyan, yasal ve müşteri şartlarına uyumu destekleyen ve işletmenize uzun vadeli değer kazandıran bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi oluşturmaktır.

Sık Sorulan Sorular

ISO 22000 belgesi zorunlu mudur?

ISO 22000 belgesi genel olarak yasal bir zorunluluk değildir. Ancak müşteriler, perakende zincirleri, kamu ihaleleri, ihracat pazarları veya ana üreticiler tarafından sözleşmesel bir şart olarak talep edilebilir.

ISO 22000 belgesine sahip olmak, kuruluşun gıda mevzuatındaki yükümlülüklerden muaf olduğu anlamına gelmez.

ISO 22000 belgesi kaç yıl geçerlidir?

ISO 22000 belgesi genel olarak üç yıllık belgelendirme döngüsü kapsamında düzenlenir. Bu süre içinde yıllık gözetim denetimleri gerçekleştirilir. Üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi yapılır.

ISO 22000 yalnızca gıda üreticileri için midir?

Hayır. ISO 22000, gıda zincirinde doğrudan veya dolaylı olarak yer alan bütün kuruluşlar tarafından uygulanabilir.

Ambalaj üreticileri, depolar, nakliye firmaları, toplu tüketim işletmeleri, perakendeciler ve gıda sektörüne hizmet veren kuruluşlar da standardı uygulayabilir.

Küçük işletmeler ISO 22000 belgesi alabilir mi?

Evet. ISO 22000, çalışan sayısı veya işletme büyüklüğü fark etmeksizin gıda zincirindeki bütün kuruluşlara uygulanabilir.

Sistemin kapsamı ve dokümantasyonu işletmenin ürünlerine, proseslerine ve gıda güvenliği risklerine göre düzenlenebilir.

ISO 22000 ile HACCP aynı şey midir?

Hayır. HACCP, gıda güvenliği tehlikelerinin belirlenmesi ve kontrol edilmesine yönelik sistematik bir yöntemdir.

ISO 22000 ise HACCP prensiplerinin yanı sıra liderlik, iletişim, risk ve fırsatlar, dokümantasyon, iç tetkik, yönetimin gözden geçirmesi ve sürekli iyileştirme gibi yönetim sistemi şartlarını da içerir.

ISO 22000 ile FSSC 22000 arasındaki fark nedir?

ISO 22000 temel bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardıdır.

FSSC 22000 ise ISO 22000 şartlarına ek olarak sektöre özgü ön gereksinim programı standartlarını ve FSSC tarafından belirlenen ilave şartları içerir. FSSC 22000, Küresel Gıda Güvenliği Girişimi tarafından tanınan belgelendirme programlarından biridir.

Kuruluşun hangi sistemi tercih edeceği; müşteri taleplerine, pazar koşullarına ve faaliyet alanına göre belirlenmelidir.

ISO 22000 kapsamında HACCP planı hazırlanması zorunlu mudur?

Kuruluşun gıda güvenliği tehlikelerini analiz etmesi, önemli tehlikeleri belirlemesi ve bunları kontrol edecek bir tehlike kontrol planı oluşturması gerekir.

Yapılan değerlendirmeye göre kontrol önlemleri, operasyonel ön gereksinim programı veya kritik kontrol noktası olarak yönetilebilir.

ISO 22000 kapsamında alerjenler değerlendirilir mi?

Evet. Alerjenler gıda güvenliği tehlikesi olarak değerlendirilmelidir.

Alerjen içeren hammaddelerin kabulü, depolanması, üretim sıralaması, temizlik, yeniden işleme ve etiketleme süreçleri kontrol altında tutulmalıdır.

ISO 22000 kapsamında gıda savunması zorunlu mudur?

ISO 22000 kapsamında kuruluşun risklerine uygun ön gereksinim programlarını oluşturması gerekir. Gıda savunması ve kasıtlı bulaştırma riskleri, ilgili sektör ön gereksinim programları, müşteri şartları veya kullanılan belgelendirme programına bağlı olarak ayrıca ele alınabilir.

Özellikle FSSC 22000 gibi belgelendirme programlarında gıda savunmasına ilişkin daha ayrıntılı şartlar bulunmaktadır.

ISO 22000 kapsamında gıda sahteciliği değerlendirilir mi?

Hammadde veya ürünlerin ekonomik kazanç amacıyla kasıtlı olarak değiştirilmesi, ikame edilmesi veya yanlış beyan edilmesi gıda sahteciliği kapsamında değerlendirilebilir.

Bu konu, kuruluşun faaliyetlerine, müşteri şartlarına ve uyguladığı belgelendirme programına göre risk temelli olarak ele alınmalıdır.

ISO 22000 kapsamında iklim değişikliği değerlendirilir mi?

Evet. Kuruluşun iklim değişikliğinin Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ni etkileyen ilgili bir konu olup olmadığını değerlendirmesi gerekir.

Kuraklık, sel, aşırı sıcaklık, su kalitesindeki değişiklikler, zararlıların yayılımı, hammadde temininde kesintiler, soğuk zincir riskleri ve mikotoksin oluşumu gibi konular kuruluşun faaliyetlerine göre dikkate alınabilir.

ISO 22000 kapsamında laboratuvar analizleri zorunlu mudur?

Yapılacak analizler ürünün özelliklerine, yasal şartlara, müşteri taleplerine ve tehlike analizi sonuçlarına göre belirlenir.

Her kuruluş için aynı analizlerin yapılması gerekli değildir. Mikrobiyolojik, kimyasal, fiziksel veya alerjen analizleri risk temelli olarak planlanmalıdır.

ISO 22000 kapsamında izlenebilirlik tatbikatı yapılır mı?

Evet. İzlenebilirlik sisteminin etkinliğinin değerlendirilmesi gerekir.

Kuruluşun bir ürünü, hammaddeden sevkiyata ve sevkiyattan hammaddeye doğru takip edebilmesi; ilgili miktarları ve müşterileri belirleyebilmesi beklenir.

ISO 22000 kapsamında geri çekme tatbikatı yapılır mı?

Kuruluşun güvensiz olabilecek ürünleri piyasadan hızlı ve kontrollü şekilde çekebilmesini sağlayacak bir sistemi bulunmalıdır.

Geri çekme programının etkinliği belirli aralıklarla tatbikat yapılarak doğrulanmalıdır.

ISO 22000 ile ISO 9001 birlikte uygulanabilir mi?

Evet. ISO 22000 ve ISO 9001 benzer yönetim sistemi yapısına sahiptir.

Doküman kontrolü, eğitim, iç tetkik, yönetimin gözden geçirmesi, risk yönetimi ve düzeltici faaliyet gibi ortak süreçler entegre şekilde yürütülebilir.

ISO 22000 danışmanlığı ne kadar sürer?

Danışmanlık süresi; kuruluşun büyüklüğüne, ürün çeşitliliğine, çalışan sayısına, proseslerin karmaşıklığına, tesis koşullarına ve mevcut gıda güvenliği uygulamalarına göre değişir.

Sistemin yalnızca doküman üzerinde değil, üretim ve hizmet alanlarında da uygulanması gerektiğinden her kuruluş için aynı süreyi belirtmek doğru değildir.

ISO 22000 belgesi almak için hangi dokümanlar hazırlanır?

Kuruluşun yapısına göre değişmekle birlikte aşağıdaki dokümanlar hazırlanabilir:

Gıda güvenliği politikası,
Gıda güvenliği amaç ve hedefleri,
Risk ve fırsat değerlendirmesi,
Ön gereksinim programları,
Hammadde ve ürün tanımları,
Amaçlanan kullanım bilgileri,
Akış şemaları,
Tehlike analizi,
Operasyonel ön gereksinim programları,
HACCP planı,
İzlenebilirlik prosedürü,
Geri çekme ve geri çağırma prosedürü,
Acil durum planları,
Temizlik ve dezenfeksiyon planları,
Haşere kontrol planı,
Alerjen yönetimi planı,
Tedarikçi değerlendirme kayıtları,
Bakım ve kalibrasyon kayıtları,
İzleme ve doğrulama kayıtları,
İç tetkik kayıtları,
Yönetimin gözden geçirmesi kayıtları,
Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet kayıtları.

Dokümantasyonun kapsamı kuruluşun büyüklüğüne, proseslerinin karmaşıklığına ve gıda güvenliği risklerine göre belirlenmelidir.

ISO 22000 Danışmanlığı İçin Bizimle İletişime Geçin

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; gıda güvenliği tehlikelerini kontrol etmek, tüketici sağlığını korumak, yasal ve müşteri şartlarına uyumu güçlendirmek ve sürdürülebilir bir gıda güvenliği kültürü oluşturmak isteyen kuruluşlar için etkili bir yönetim aracıdır.

EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık olarak işletmenizin faaliyet alanına özel Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kuruyor; tehlike analizi, HACCP, dokümantasyon, eğitim, iç tetkik ve belgelendirme hazırlık süreçlerinde profesyonel destek sağlıyoruz.

ISO 22000 danışmanlığı, ISO 22000 eğitimi, HACCP çalışmaları ve belgelendirme hazırlık hizmetleri hakkında bilgi almak için EA Kalite Eğitim ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.